खांदेदुखी (फ्रोजन शोल्डर)

पंचकर्म उपचार:

१. अभ्यंग
२. स्वेदन
३. बस्ती
४. नस्य

घरगुती उपाय:

१. पाव चमचा सुंठ पावडर एरंडेल तेलात परतून जेवणानंतर २ वेळा २१ दिवस घेणे.

२. मीठ व हळद बारीक वाटून जाड लेप द्यावा.

 *पथ्य: दूध, भेंडी, शेवगा, फळभाज्या, पालेभाज्या, खाणे.
* वर्ज्य: वांगी, साबुदाणा, हिरवी मिरची, वाल, वटाणा, लोणचे बंद करणे.

व्यायाम:

१. हात सांध्यातून मागे-पुढे फिरवाव.
२. जाते दळण्याची कृती करावी.

सेवा :

१. श्री स्वामी समर्थांची सेवा
(११ माळा श्री स्वामी समर्थ मंत्राचा जप व ३ अध्याय श्री स्वामी चरित्र ग्रंथाचे क्रमश: वाचन करावे).

२. वल्गासूक्त ३/५/११ वेळा वाचून ओली हळद मध्ये दोन्ही हाताचे छापे देणे.

३. धुमावती तीर्थ घेणे.

४. आरोग्य यंत्र जवळ ठेवणे.